cuộn mình
Định nghĩa
- Động từ:
- Tự gập người lại, co tròn người lại: "cuộn mình" chỉ hành động uốn cong cơ thể, đưa các phần cơ thể (tay, chân, đầu) lại gần nhau, tạo thành một khối tròn hoặc hình cong, thường để giữ ấm, nghỉ ngơi, hoặc tự vệ.
- Ẩn dụ: thu mình lại, không muốn giao tiếp hoặc đối diện với thế giới bên ngoài: "cuộn mình" còn diễn tả trạng thái tâm lý, khi ai đó rút lui khỏi xã hội, sống khép kín vì buồn bã, mệt mỏi hoặc sợ hãi.
Ví dụ sử dụng
Nghĩa đen (vật lý):
- Con mèo cuộn mình ngủ trên ghế. (Con mèo co tròn cơ thể lại để ngủ trên ghế.)
- Anh ấy cuộn mình trong chăn vì trời lạnh. (Anh ấy quấn chăn và co người lại để giữ ấm.)
Nghĩa bóng (tâm lý):
- Sau cú sốc, cô ấy cuộn mình trong phòng, không muốn gặp ai. (Sau cú sốc, cô ấy thu mình trong phòng, không muốn giao tiếp với ai.)
- Anh ta cuộn mình trong nỗi buồn, chẳng thiết tha điều gì. (Anh ta chìm đắm trong nỗi buồn, khép kín bản thân.)
Các cách sử dụng nâng cao
"cuộn mình trong ký ức": đắm chìm, sống trong những hồi tưởng quá khứ.
- Người già thường cuộn mình trong ký ức tuổi trẻ. (Người già thường sống với những kỷ niệm thời trẻ.)
"cuộn mình trước giông bão": ẩn dụ cho việc chịu đựng, thu mình để vượt qua khó khăn.
- Cây cổ thụ cuộn mình trước giông bão. (Cây cổ thụ uốn cong, chịu đựng gió bão.)
Biến thể và từ gần giống
Cuộn tròn (động từ): làm cho vật gì đó thành hình tròn, thường là hành động chủ động hơn.
- Cô ấy cuộn tròn tờ giấy lại. (Cô ấy vo tròn tờ giấy.)
Thu mình (động từ): rút người lại, co vào, thường mang nghĩa bóng về tâm lý.
- Anh ấy thu mình lại vì sợ hãi. (Anh ấy rụt người lại vì sợ.)
Từ đồng nghĩa
Co mình: hành động gập cơ thể lại, thường dùng cho con người hoặc động vật.
- Chú chó co mình trong góc. (Chú chó thu người lại trong góc.)
Thu mình: rút lui khỏi xã hội hoặc không gian, mang sắc thái tâm lý.
- Cậu bé thu mình sau cánh cửa. (Cậu bé ẩn mình sau cánh cửa.)
Thành ngữ liên quan
- Cuộn mình như con tôm: tư thế co tròn, thường dùng để miêu tả người nằm ngủ hoặc chịu đau.
- Anh ấy cuộn mình như con tôm vì đau bụng. (Anh ấy co người lại như con tôm vì đau bụng.)